Portret to więcej niż ładne zdjęcie. Na tej wystawie dowiecie się , czego nie widać na dobrej fotografii

fot. Andrzej Świetlik, Michał, 2017
Portret fotograficzny - na ile jest to opowieść o jego bohaterze, a na ile o samym twórcy? Na to pytanie każdy twórca ma swoją odpowiedź. Cztery jej warianty możecie poznać na wyjątkowej wystawie w warszawskim Instytucie Fotografii Fort.

Wystawa “Portret osobisty” wieńczy kilkumiesięczny projekt “Portret osobisty, czyli bliskie spotkanie z…”, podczas którego wybitni portreciści – Filip Ćwik, Magda Hueckel, Jacek Poremba, Andrzej Świetlik wraz z uczestnikami starali się zrozumieć istotę sztuki portretu. Był to czas skupienia i uważnego patrzenia – przede wszystkim na bohaterów zdjęć, ale także na samych portrecistów. Powstawały pytania dotyczące prawdy w fotografii, zakładania “maski”, porozumienia między bohaterem a artystą i znaczenia procesu oraz efektu portretowania. Na ile jest to opowieść o bohaterze a na ile o samym twórcy? Każdy z czworga fotografów dał na te pytania zupełnie inne odpowiedzi.
W ramach projektu “Portret osobisty, czyli bliskie spotkanie z…” odbyły się unikalne sesje fotograficzne wykonane przez Magdę Hueckel, Filipa Ćwika, Jacka Porembę i Andrzeja Świetlika – uznanych polskich mistrzów portretu. Każdy z fotografów spotkał i sportretował 7 wybranych osób. Spotkania miały charakter rozmowy, wspólnego poznania artysty i bohaterów.
Po każdej wykonanej sesji artyści spotkali się ponownie ze swoimi bohaterami oraz warszawską publicznością. Podczas spotkań w Teatrze Studio każdy z czterech fotografów opowiedział o metodach pracy, o swoim sposobie na portretowanie. Pytania przygotowali i rozmowę poprowadzili twórcy ze świata teatru – Agnieszka Podsiadlik, Anna Smolar, Katarzyna Szyngiera i Cezary Kosiński, którzy w roli w prowadzących łączyli dwa światy (fotografii i teatru) w jedną sztukę opowiadania o ludziach i ich emocjach.

Czym jest portret osobisty?

Filip Ćwik: Twarz portretowanej osoby cały czas, niezmiennie od wielu lat, jest dla mnie misternie uknutą zagadką z wieloma niewiadomymi. Nieskończonym i nieokreślonym zbiorem cech i prawd na niej wypisanych. Wciąż poszukuję identyfikatorów, symetrii, asymetrii, prawdy, fałszu, szczerości, próbując zatrzymać ulotne i przekształcić je w nieulotne.

Wiedza osoby portretowanej na swój temat często rozmija się z obrazem uzyskanym na sesji. Odarty z własnych wyobrażeń i nacechowany moim spojrzeniem bohater zdjęcia, bardzo często jest zaskoczony efektem końcowym. Zależnie od osoby, spotkania, czasu, chwili, momentu, wspólnie wyciągamy na powierzchnię tożsamość osobową, bądź tożsamość społeczną. Kiedy nasza koncentracja płynie w kierunku osobistych przeżyć, cech i odczuć, na dalszy plan schodzi tożsamość społeczna i odwrotnie. Czy któraś jest dominująca? Nie wiem. Szukam w tym eksperymencie portretowym – człowieka.
Magda Hueckel: Portret osobisty to taki, w którym następuje próba ukazania prawdy o człowieku. Przedstawienie części jego osobowości, natury, wyjątkowości i niepowtarzalności. Taki portret może być wynikiem spotkania modela i fotografa w cztery oczy w studio, może też być portretem podejrzanym, sytuacyjnym lub kreacyjnym. Najważniejsza jest jednak szczerość przekazu, pozbycie się masek, odejście od klisz.”

Jacek Poremba: Portret osobisty powstaje wtedy, gdy udaje mi uchwycić najgłębsze spojrzenie osoby odwróconej do mnie tyłem.

Andrzej Świetlik: Portret dowolnej osoby, który identyfikuje fotografa, pozwala go rozpoznać, zdefiniować, jest rodzajem dowodu osobistego fotografa. Ten aspekt w moim rozumieniu jest podstawowym warunkiem pozwalającym użyć termin "portret osobisty".
Portret osobisty to konkretny ślad fotograficzny gry dwóch osób w określonej przestrzeni, efekt dialogu fotografa z aktorem-nie aktorem. Ciekawe w tym kontekście byłoby porównanie portretów tego samego aktora-nie aktora powstałych podczas kilku sesji, za każdym razem z innym fotografem. Takie doświadczenie mogłoby potwierdzić albo obalić powyższe dwa zdania. Amen.


Wystawę "Portret Osobisty" można oglądać do 22 grudnia 2017 roku w Instytucie Fotografii Fort - INSTYTUT - ul. Racławicka 99, budynek 06 w Warszawie.
Trwa ładowanie komentarzy...